پتانسيل هاي بوشهر/۳؛

نيروگاه اتمي؛ تجلي خودباوري و اراده ملي

نیروگاه اتمی بوشهر با قدرت ظرفیت تولید ۱۰۰۰ مگاوات برق در ۱۸ کیلومتری جنوب شرقی شهر بوشهر در میان دو روستای بندرگاه و هلیله قرار دارد.

به گزارش ستاد بزرگداشت روز بوشهر، سالشمار ساخت نیروگاه و مشخصات اتمی بوشهر را  به عنوان يكي از پتانسيل هاي استان مرور مي کنیم:

-  ۱۳۵۳: تاسیس سازمان انرژی اتمی ایران

-  ۳ خرداد ۱۳۵۴: امضای قرارداد همکاری بلندمدت میان سازمان انرژی اتمی ایران و بخش تکنولوژی و تحقیقات سازمان انرژی اتمی آلمان غربی.

- مهر ۱۳۵۵ : آغاز عملیات اجرایی ساخت نیروگاه اتمی بوشهر توسط پیمانکار آلمانی. شرکت کرافت ورک یونیون، یکی از شرکت‌های وابسته به زیمنس آلمان ساخت ۲ واحد نیروگاه اتمی هر یک به توان اسمی ۱۲۹۳ مگاوات و توان خالص ۱۱۹۶ مگاوات را در  بوشهر آغاز کرد.

ساخت و ساز نیروگاه اتمی بوشهر

 

- ۱۳۵۷ : تکمیل ۷۵ درصد از واحد اول و ۶۰ درصد از واحد دوم نیروگاه اتمی بوشهر تا سال ۵۷.

- ۱۳۵۷ : پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، توقف فعالیت ساخت نیروگاه اتمی بوشهر و بروز مخالفت های شدید در داخل با ادامه ساخت نیروگاه اتمی بوشهر.

 ایفای نقش در امضای قرارداد ساخت نیروگاه اتمی بوشهر یکی از اتهامات مربوط به عباسعلی خلعتبری آخرین وزیر خارجه دوره شاه در محاکمه وی پس از انقلاب اسلامی بود. او بعد از محاکمه، در سال ۱۳۵۸ به اعدام محکوم شد.

- ۱۳۶۰ : شکایت ایران از شرکت پیمانکار آلمانی نیروگاه اتمی بوشهر در دادگاه داوری بین المللی. براساس رای ۱۳ مارس ۱۹۸۲ این دادگاه، همه قطعات و دستگاه‌های ساخته شده دو نیروگاه بوشهر تا آن زمان، به علاوه نیمی از سوخت هسته‌ای به مالکیت ایران درآمد و پیمانکار موظف شد که این قطعات را در بندر بوشهر، به ایران تحویل دهد.

- ازسرگیری فعالیت ها در نیروگاه اتمی بوشهر در دهه ۶۰ با حضور کارشناسان آلمانی.
- بمباران نیروگاه اتمی بوشهر در حملات هوایی جنگنده های عراق در جنگ ۸ ساله عراق علیه ایران و انصراف آلمانی ها از ادامه همکاری.

 

-۱۳۶۸ : سفر علی اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت به شوروی و تدوین موافقتنامه همکاری هسته ای میان دو کشور.

 - ۱۳۷۱ : امضای موافقتنامه همکاری های هسته ای ایران و روسیه.

-  ۱۳۷۲ : قرارداد تکمیل واحد اول نیروگاه اتمی بوشهر میان ایران و روسیه به ارزش ۱.۲ میلیارد دلار امضا شد.  قرار بود ساخت این نیروگاه تا سال ۲۰۰۰ میلادی به پایان یابد.

 

-  ۱۳۷۳ : از سرگیری ساخت نیروگاه اتمی بوشهر توسط پیمانکار روسی "شرکت روس اتم" .

- توافق برای پرداخت ۵۲ میلیون دلار از ایران به روسیه بابت سوخت نیروگاه اتمی بوشهر به انضمام همه هزینه های حمل تا محل ساخت.

 

-۷ اسفند ۱۳۸۷ :  ورود نیروگاه اتمی بوشهر به مرحله پیش راه اندازی.

-۱۲ شهریور ۱۳۹۰ : راه اندازی اولیه نیروگاه اتمی بوشهر با اتصال برق این نیروگاه به شبکه برق با حضور علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و سرگی شماتکو وزیر انرژی روسیه.

 - مرداد ۱۳۹۱ : رسیدن ظرفیت تولید نیروگاه اتمی بوشهر به ۱۰۰۰ مگاوات

- ۱ مهر ۱۳۹۲ : تحویل موقت نیروگاه اتمی بوشهر از سوی پیمانکار روسی به طرف ایرانی 

مشخصات نيروگاه امي بوشهر: 

* شرح فرآیند عملیاتی: 
با وجود پیچیدگی‌ تكنولوژیكی یك نیروگاه هسته‌ای از نوع نیروگاه بوشهر، فرآیند عملیاتی نیروگاه كاملا ساده است، فرآیند تولید انرژی الكتریكی در نیروگاه هسته‌ای را می‌توان به سه مرحله مدار اول، مدار دوم و مدار خنك‌كننده تقسیم كرد. 

ـ مدار اول: 
شكافت اورانیوم غنی شده در راكتور منبع تولید انرژی به صورت گرمایی است. این انرژی گرمایی توسط آب مدار اول كه در یك مسیر بسته جریان دارد به مولدهای بخار منتقل می‌شود. 
مولد بخار یك مبدل حرارتی است كه آب مدار اول دورن لوله‌های u شكل فولادی آن جریان دارد و آب مدار دوم در یك سیكل كاملا مجزا با گردش در اطراف این لوله‌ها ضمن برداشت حرارت به بخار تبدیل می‌شود. آب مدار اول پس از خروج از مولد بخار توسط پمپ مدار اول برای برداشت مجدد گرما به راكتور بازگردانده می‌شود. 

ـ مدار دوم: 
در مدار دوم بخار تولید شده در مولد بخار به توربین هدایت شده و در آنجا به انرژی مكانیكی تبدیل می‌شود سپس بخار خروجی از توربین به وسیله كندانسور به آب تبدیل شده و مجددا برای تكمیل و تكرار این چرخه به مولد بخار بازگردانده می‌شود. 

ـ مدار خنك‌كننده: 
برای چگالش بخار خروجی از توربین، آب دریا به عنوان خنك‌كننده در یك مدار كاملا مجزا از مدار دوم توسط پمپ‌های سیركولاسیون به كندانسور هدایت می‌شود و پس از برداشت گرما از طریق یك كانال روباز به طول ۴۰۰ متر و به دنبال چهار تونل ۱۲۰۰ متری در زیر بستر دریا در عمق ۷ متری به دریا باز می‌گردد. 

 شكافت هسته‌ای :
نقش اصلی راكتور در نیروگاه هسته‌ای تولید انرژی گرمایی است. فرایندی كه در این راكتور سبب تولید گرما می‌شود شكافت نام دارد. 


شكافت فرایندی است كه در طی آن یك هسته اتم سنگین به دو یا چند هسته كوچك‌تر تبدیل می‌شود و ضمن این عمل مقداری انرژی به صورت گرما تابش ساطع می‌شود. 


در نیروگاه هسته‌ای با آب سبك فرایند شكافت غالبا توسط نوترون‌های حرارتی انجام می‌شود، هسته اورانیوم ۲۳۵ پس از جذب نوترون ناپایدار شده به دو یا چند جز به‌نام شكافپاره تقسیم می‌شود، علاوه بر شكافپاره‌ها ود تا سه نوترون به علاوه مقداری انرژی و ذرات آلفا، بتا و تابش كاما نیز در هر شكافت به دست می‌آید. 


به این ترتیب یك عمل شكافت می‌تواند منجر به شكافت‌های دیگری نیز شود كه آن‌ها نیز به نوبه خود شكافت‌های دیگری را به دنبال دارد، به این واكنش كه به صورت تسلسل شكل ادامه می‌یابد واكنش شكافت زنجیره‌ای می‌گویند ضمن اینكه پایدار ماندن واكنش زنجیره‌ای در قلب راكتور مستلزم وجود جرم بحرانی در قلب راكتور است. 


انرژی آزاد شده از فرآیند شكافت به گرما تبدیل می‌شود حرارت تولید شده توسط آب مدار اول برداشت شده به آب مدار دوم انتقال می‌یابد و در مدار دوم برای تولید بخار و چرخاندن توربین مورد استفاده قرار می‌گیرد. 


تنظیم مقدار انرژی آزاد شده در یك راكتور هسته‌ای با تعداد شكافت‌هایی كه اتفاق می‌افتد كنترل می‌شود. 


این عمل با كنترل كردن تعداد نوترون‌هایی كه برای انجام عمل شكافت موجود است صورت می‌گیرد هر چه تعداد شكافت‌ها نیز كمتر است یكی از روش‌های رسیدن به چنین كنترلی است كه ماده‌ را در راكتور قرار دهند كه به آسانی نوترون‌ها را جذب كند بنابراین با تنظیم مقدار این ماده در راكتور، تعداد نوترون‌های موجود برای عمل شكافت می‌تواند به میزان مطلوب تنظیم شود. 

 راكتور: 
راكتور نیروگاه هسته‌ای بوشهر از نوع آب سبك تحت فشار است كه توان تولید ۳ هزارmw انرژی گرمایی را داشته و متشكل از یك پوسته از جنس فولاد كربنی است كه با فولاد ضد زنگ پوشش داده شده است و درون آن قلب راكتور، سپر حرارتی و نوترونی، نگهدارنده قلب، محافظ كانال‌های هادی قرار گرفته و توسط درپوش راكتور بسته می‌شود. 


آب كه به عنوان كندكننده نوترون و خنك‌كننده استفاده می‌شود توسط پمپ‌های مدار اول با فشار۱۵۷bar و حرارت ۲۹۱c از طریق ۴ نازل خط سرد وارد راكتور می‌شود و پس از برداشت حرارت از قلب راكتور با حرارت ۳۲۱ از طریق ۴ نازل خط گرم به سمت مولدهای بخار هدایت شده و در آنجا با تبادل حرارت با آب مدار دوم بخار تولید می‌شود. 
منبع تولید گرما، سوخت هسته‌ای از نوع دی‌اكسید اورانیوم غنی شده با غنای۰۲/۴ درصد،۶۲/۳درصد،۴/۲ درصد و ۶/۱ درصد است. 


سوخت هسته‌ای به صورت قرص‌های استوانه‌ای به قطر ۵۷/۷ و ارتفاع ۱۲ میلی‌متر ساخته شده كه درون میله‌های سوخت قرار دارد. 


تعداد ۳۱۱ میله سوخت با آرایش شش ضلعی یك مجتمع سوخت را می‌سازند و تعداد ۱۶۳ مجتمع سوخت در كنار هم قلب راكتور را تشكیل می‌دهند. 


مكانیزم تولید گرما، واكنش هسته‌ای شكافت اورانیوم و تبدیل آن به پاره‌های شكافت سبك‌تر است كه هماره با آزاد شده انرژی و تولید نوترون برای ادامه این زنجیر است. 
كنترل واكنش هسته‌ای و در نتیجه كنترل راكتور به كمك اسیدبوریك محلول در آب به همراه میله‌های كنترل به محرك‌های سیستم كنترل و حفاظت متصل است انجام می‌شود. 

 توربین: 

مجموعه توربین بخار k-1000-60/3000-3 با قدرت نامی هزار مگاوات و سرعت ۳ هزار دور در دقیقه برای به حركت درآوردن ژنراتور جریان متناوب به كار می‌رود. ژنراتور به همراه مجموعه توربین به روی یك سازه بنتی سوار شده كه این سازه به صورت مجزا از سازه اصلی ساختمان توربین، به روی فنرهای مخصوصی قرار گرفته است. 


توربوست نیروگاه اتمی بوشهر شامل چهار توربین از جمله یك توربین فشار بالا و سه توربین فشار پایین است. 
مجموعه توربین مذكور تك محوری و هر چهار توربین از نوع دو طرفه متقارن است كه در هر طرف دارای ۵ ردیف پره هستند، روتور توربین‌های فشار پایین و فشار بالا به روش آهنگری و به صورت یكپارچه و بدون سوراخ مركزی ساخته می‌شود كه این كار موجب تمركز تنش در روتور می‌شود. 


سیكل آب و بخار نیروگاه اتمی بوشهر این گونه است كه بخار تولید شده در مولدهای بخار به ساختمان توربین هدایت و با حداكثر رطوبت ۲/۰ درصد و فشار ۸/۵۸ بار وارد توربین‌ فشار قوی شده و پس از انجام كار به علت كاهش فشار و حرارت اولیه مرطوب می‌‌شود. 


برای اینكه این رطوبت به پره‌های توربین فشار ضعیف آسیب نرساند بخار خشك و مجددا گرم می‌شود تا پارامترهای مطلوب دست یابد و پس از آن با فشار ۸/۶ بار به توربین فشار ضعیف هدایت می‌شود، به دنبال آن در كندانسور تغییر حالت داده و طی مراحلی احیا شده و مجددا به مولدهای بخار باز می‌گردد. 


واحد توربین نیروگاه اتمی بوشهر دارای مدار پیشرفته احیا از جمله چهار مرحله هیتر فشار پایین، دئراتور، یك مرحله هیتر فشار بالا و پمپ انتقال كندانس بخار گرم‌كننده است. 


تمام هیترهای فوق به غیر از دئراتور كه از نوع مخلوطی است از نوع تبادل حرارت سطحی هستند. تمام هیترهای احیا‌كننده غیر از هیتر فشار پایین شماره چهار و دئراتور شامل دو پوسته هستند و در دو خط موازی قرار دارند. 

ژنراتور:

ژنراتور نیروگاه اتمی بوشهر از نوع سنکرون سه فاز می‌باشد. سیستم خنک کنندگی در استاتور آب و در روتور و هسته استاتور آن نیز هیدروژن است. قدرت خروجی آن ۱۰۰۰ مگاوات و دارای دو قطب است. ولتاژ خروجی استاتور آن نیز ۲۷ کیلوولت می‌باشد

پست:

نیروگاه اتمی بوشهر دارای دو پست ۲۳۰ کیلوولت و ۴۰۰ کیلوولت می‌باشد. پست ۴۰۰ کیلوولت از طریق دو خط به پست چغادک و شبکه سراسری متصل می‌گردد و اتصال پست ۲۳۰ کیلوولت به شبکه سراسری توسط دو خط و از طریق پست بوشهر صورت می‌پذیرد.

ماکت نیروگاه اتمی بوشهر

 

نیروگاه اتمی بوشهر در ساحل شمالی خلیج فارس 

 

 

پنجره: 

دیدگاه جدیدی بگذارید

CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.